Ch? ?? n¨¤y gi?i th¨ªch ng??i mua ±¹¨¤ b¨¢n ch?ng kho¨¢n c¨® ?? ?i?u ki?n l¨¤m ng??i giao d?ch ch?ng kho¨¢n hay kh?ng, cho m?c ?¨ªch thu? ±¹¨¤ h? ph?i khai b¨¢o thu nh?p ±¹¨¤ ph¨ª t?n t? ho?t ??ng kinh doanh ra sao. Ch? ?? n¨¤y c?ng b¨¤n th?o l?a ch?n t¨ªnh ?¨²ng th? gi¨¢ theo ?o?n 475(f) c?a B? Lu?t thu? v? cho ng??i giao d?ch ch?ng kho¨¢n. Th?ng th??ng, theo ?o?n 475(c)(2), danh t? ch?ng kho¨¢n bao g?m c? ph?n ch?ng kho¨¢n, ti?n l?i s? h?u c¨® l?i trong m?t s? h?p t¨¢c ±¹¨¤ qu? t¨ªn th¨¢c, b?ng ch?ng v? n?, ±¹¨¤ m?t s? h?p ??ng v?n l? thuy?t, c?ng nh? ch?ng c? c?a ti?n l?i, ho?c v?n ki?n t¨¤i ch¨ªnh t? ?¨®, b?t c? lo?i n¨¤o trong nh?ng m?c n¨¤y ±¹¨¤ m?t s? h¨¬nh th?c ??u t? ri¨ºng c?a nh?ng m?c n¨¤y. Mu?n hi?u r? nh?ng quy t?c ??c bi?t ¨¢p d?ng cho ng??i giao d?ch ch?ng kho¨¢n th¨¬ tr??c h?t n¨ºn xem l?i ? ngh?a c?a c¨¢c thu?t ng?: ng??i ??u t?, th??ng bu?n, ng??i giao d?ch; ±¹¨¤ cung c¨¢ch kh¨¢c bi?t khi h? khai b¨¢o thu nh?p ±¹¨¤ ph¨ª t?n li¨ºn quan ??n ho?t ??ng ??u t?.
Ng??i ??u t?
Ng??i ??u t? th??ng mua ±¹¨¤ b¨¢n ch?ng kho¨¢n ±¹¨¤ mong ??i thu nh?p t? c? t?c, ti?n l?i, ho?c t?ng tr? gi¨¢ v?n. H? mua b¨¢n nh?ng ch?ng kho¨¢n n¨¤y ±¹¨¤ c?t gi? cho m?c ?¨ªch ??u t? ri¨ºng; h? kh?ng th?c hi?n nghi?p v? th??ng m?i hay kinh doanh. ?a s? ng??i ??u t? ??u l¨¤ c¨¢ nh?n ±¹¨¤ gi? nh?ng ch?ng kho¨¢n n¨¤y trong m?t th?i h?n ?¨¢ng k?. Vi?c mua b¨¢n ch?ng kho¨¢n s? c¨® k?t qu? l¨¤ l?i ±¹¨¤ b? l? v?n ±¹¨¤ ph?i khai b¨¢o tr¨ºn B?ng D (M?u 1040), L?i v?n ±¹¨¤ L? v?n (ti?ng Anh) ±¹¨¤ tr¨ºn M?u 8949, B¨¢n ±¹¨¤ nh?ng c¨¢ch x? l? kh¨¢c ??i v?i T¨¤i s?n v?n (ti?ng Anh) khi th¨ªch h?p. Ngo¨¤i quy t?c c?m b¨¢n r?a ?? n¨¦ thu? theo ?o?n 1091, ng??i ??u t? c¨°n b? h?n ch? m?c khai l? v?n nh? tr¨¬nh b¨¤y t?i ?o?n 1211(b). Ti?n hoa h?ng ±¹¨¤ chi ph¨ª kh¨¢c d¨´ng ?? mua ho?c x? l? ch?ng kho¨¢n s? kh?ng ???c kh?u tr?, m¨¤ ph?i s? d?ng ±¹¨¤o vi?c t¨ªnh to¨¢n l?i l? khi x? l? ch?ng kho¨¢n. Xin xem Ch? ?? s? 703, Gia? g?c cu?a t¨¤i s?n ?? bi?t th?ng tin b? sung. Thu nh?p ??u t? kh?ng b? ?¨¢nh thu? t? kinh doanh. ?? bi?t th¨ºm th?ng tin v? ng??i ??u t?, xin xem ?n ph?m 550, Thu nh?p ±¹¨¤ Chi ph¨ª ??u t? (ti?ng Anh).
Th??ng bu?n
C¨¢c th??ng bu?n ch?ng kho¨¢n theo ngh?a c?a ?o?n 475(c)(1) (¡°c¨¢c th??ng bu?n theo ?o?n 475¡±) c¨® th? l¨¤ th?c th? c¨¢ nh?n ho?c doanh nghi?p. C¨¢c th??ng bu?n theo ?o?n 475 th??ng xuy¨ºn mua ho?c b¨¢n ch?ng kho¨¢n cho kh¨¢ch h¨¤ng c?a h? trong qu¨¢ tr¨¬nh giao d?ch ho?c kinh doanh th?ng th??ng c?a h?, ho?c th??ng xuy¨ºn ?? ngh? tham gia, ti?p nh?n, b¨´ tr?, chuy?n nh??ng ho?c ch?m d?t c¨¢c v? tr¨ª trong ch?ng kho¨¢n v?i kh¨¢ch h¨¤ng trong qu¨¢ tr¨¬nh giao d?ch ho?c kinh doanh th?ng th??ng. ??i khi c¨¢c th??ng bu?n theo ?o?n 475 c?ng c¨® danh s¨¢ch t?n kho. C¨¢c th??ng bu?n theo ?o?n 475 kh¨¢c v?i ng??i ??u t? ±¹¨¤ giao d?ch v¨¬ h? c¨® kh¨¢ch h¨¤ng ±¹¨¤ h??ng thu nh?p khi ti?p th? ch?ng kho¨¢n cho kh¨¢ch ho?c ???c tr? ti?n cho c¨¢c d?ch v? ???c cung c?p nh? ng??i l¨¤m trung gian hay ng??i t?o th? tr??ng. C¨¢c th??ng bu?n theo ?o?n 475 c?ng ?¨°i h?i th??ng bu?n ph?i l?u gi? ±¹¨¤ duy tr¨¬ h? s? s? s¨¢ch, trong ?¨® ghi r? ch?ng kho¨¢n n¨¤o ???c c?t gi? v¨¬ m?c ?¨ªch c¨¢ nh?n, ch?ng kho¨¢n n¨¤o ???c d¨´ng ±¹¨¤o ho?t ??ng kinh doanh. C¨¢c th??ng bu?n theo ?o?n 475 ph?i khai b¨¢o ti?n l?i ±¹¨¤ l? li¨ºn quan ??n ch?ng kho¨¢n theo quy t?c t¨ªnh-?¨²ng-th? gi¨¢ b¨¤n th?o d??i ??y.
Ng??i giao d?ch
S? ¨¢p d?ng c¨¢c quy t?c ??c bi?t n?u b?n l¨¤ ng??i giao d?ch ch?ng kho¨¢n ?ang tham gia ho?t ??ng mua b¨¢n ch?ng kho¨¢n ?? l?y l?i ri¨ºng. Lu?t ph¨¢p xem ??y l¨¤ m?t giao d?ch ho?c kinh doanh, ngay c? khi ng??i giao d?ch kh?ng tr? ?? t?n kho ±¹¨¤ kh?ng c¨® kh¨¢ch h¨¤ng. Mu?n tham gia kinh doanh tr¨ºn c??ng v? ng??i giao d?ch ch?ng kho¨¢n th¨¬ ph?i ?¨¢p ?ng t?t c? nh?ng ?i?u ki?n sau ??y:
- B?n ph?i ki?m l?i t? nh?ng bi?n ??i tr? gi¨¢ ch?ng kho¨¢n h¨¤ng ng¨¤y tr¨ºn th? tr??ng ch? kh?ng ph?i t? c? t?c, ti?n l?i ho?c m?c t?ng gi¨¢ v?n;
- Ho?t ??ng c?a b?n ph?i c¨® t?m m?c ?¨¢ng k?; ±¹¨¤
- B?n ph?i th?c hi?n ho?t ??ng n¨¤y m?t c¨¢ch li¨ºn t?c ±¹¨¤ ??u ??n.
Ph?i suy x¨¦t nh?ng y?u t? ±¹¨¤ ho¨¤n c?nh sau ??y ?? x¨¢c ??nh ho?t ??ng c?a b?n c¨® thu?c l?nh v?c giao d?ch ch?ng kho¨¢n hay kh?ng:
- Th?i gian th??ng n?m gi? nh?ng ch?ng kho¨¢n ?? mua ±¹¨¤ b¨¢n;
- M?c ?? th??ng xuy¨ºn ±¹¨¤ doanh s? giao d?ch trong n?m;
- M?c ?? theo ?u?i ho?t ??ng n¨¤y ?? mang l?i thu nh?p cho cu?c s?ng; ±¹¨¤
- L??ng th?i gian b?n d¨¤nh cho ho?t ??ng n¨¤y.
N?u b?n ch?t ho?t ??ng giao d?ch kh?ng h?i ?? ti¨ºu chu?n ???c xem l¨¤ giao d?ch ho?c kinh doanh th¨¬ b?n th??ng ???c coi l¨¤ ng??i ??u t? ch? kh?ng ph?i ng??i giao d?ch. Cho d¨´ b?n c¨® t? cho m¨¬nh l¨¤ ng??i giao d?ch hay ng??i giao d?ch trong ng¨¤y hay kh?ng th¨¬ b?n v?n l¨¤ ng??i ??u t? cho m?c ?¨ªch thu? thu nh?p Li¨ºn bang. Ng??i ?¨®ng thu? c¨® th? l¨¤ ng??i giao d?ch ??i v?i m?t ±¹¨¤i lo?i ch?ng kho¨¢n ±¹¨¤ v?n c¨® th? n?m gi? nhi?u lo?i ch?ng kho¨¢n kh¨¢c ?? ??u t?. Quy t?c ??c bi?t d¨¤nh cho ng??i giao d?ch s? kh?ng ¨¢p d?ng ??i v?i ch?ng kho¨¢n c?t gi? ?? ??u t?. Ng??i giao d?ch ph?i l?u gi? h? s? s? s¨¢ch chi ti?t ?? ph?n bi?t r? ch?ng kho¨¢n d¨´ng ?? ??u t? v?i ch?ng kho¨¢n d¨´ng trong c?ng vi?c kinh doanh. Ch?ng kho¨¢n n?m gi? ?? ??u t? ph?i ???c ??nh r? nh? th? trong s? s¨¢ch c?a ng??i giao d?ch ±¹¨¤o ng¨¤y mua (v¨ª d?: l?u ±¹¨¤o t¨¤i kho?n m?i gi?i ri¨ºng).
Ng??i giao d?ch s? khai b¨¢o chi ph¨ª kinh doanh tr¨ºn B?ng C (M?u 1040), L?i nhu?n ho?c L? t? kinh doanh (Doanh nghi?p C¨¢ th?). Ti?n hoa h?ng ±¹¨¤ chi ph¨ª kh¨¢c d¨´ng ?? th?u mua ho?c x? l? ch?ng kho¨¢n s? kh?ng ???c kh?u tr?, m¨¤ ph?i s? d?ng ±¹¨¤o vi?c t¨ªnh to¨¢n l?i l? khi x? l? ch?ng kho¨¢n. Xin xem Ch? ?? s? 703, Gia? g?c cu?a t¨¤i s?n. Ti?n l?i ±¹¨¤ l? do b¨¢n ch?ng kho¨¢n khi l¨¤ ng??i giao d?ch s? kh?ng ph?i ch?u thu? t? kinh doanh.
L?a ch?n t¨ªnh ?¨²ng th? gi¨¢
Ng??i giao d?ch c¨® th? s? d?ng ph??ng ph¨¢p k? to¨¢n t¨ªnh ?¨²ng th? gi¨¢ (mark-to-market) m¨¤ ng??i ??u t? kh?ng th? d¨´ng. N?u b?n v?i t? c¨¢ch l¨¤ ng??i giao d?ch kh?ng l?y l?a ch?n t¨ªnh ?¨²ng th? gi¨¢ theo ?o?n 475(f) th¨¬ b?n ph?i xem ti?n l?i ±¹¨¤ l? t? vi?c b¨¢n ch?ng kho¨¢n l¨¤ ti?n l?i ±¹¨¤ l? v?n ±¹¨¤ b¨¢o c¨¢o tr¨ºn B?ng D (M?u 1040) (ti?ng Anh) ±¹¨¤ tr¨ºn M?u 8949 (ti?ng Anh) khi th¨ªch h?p. V?n ti?p t?c ¨¢p d?ng c? m?c h?n ch? l? v?n ±¹¨¤ quy t?c c?m b¨¢n r?a n¨¦ thu? khi khai b¨¢o t?i B?ng D. Tuy nhi¨ºn, n?u b?n v?n d?ng l?a ch?n t¨ªnh ?¨²ng th? gi¨¢ k?p th?i ±¹¨¤ h?p l? th¨¬ l?i ±¹¨¤ l? t? vi?c mua b¨¢n ch?ng kho¨¢n th?ng th??ng ???c x? l? nh? l?i ±¹¨¤ l? th?ng th??ng (ngo?i tr? ch?ng kho¨¢n c?t gi? ?? ??u t? - xem b¨ºn tr¨ºn), ±¹¨¤ ph?i tr¨¬nh b¨¢o t?i Ph?n II c?a M?u 4797, B¨¢n t¨¤i s?n kinh doanh (ti?ng Anh). C? m?c h?n ch? khai tr¨¬nh l? v?n, quy t?c c?m b¨¢n r?a ?? n¨¦ thu? ±¹¨¤ m?t s? quy t?c kh¨¢c ??u kh?ng ¨¢p d?ng cho ng??i giao d?ch n¨¤o d¨´ng ph??ng ph¨¢p k? to¨¢n t¨ªnh ?¨²ng th? gi¨¢ (xem ?o?n 475(d)(1)).
V?i t? c¨¢ch l¨¤ ng??i giao d?ch b?n ph?i n¨ºu r? l?a ch?n t¨ªnh-?¨²ng-th? gi¨¢ tr??c khi k?t th¨²c ng¨¤y ?¨¢o h?n g?c (kh?ng k? th?i gian gia h?n) n?p t? khai thu? cho n?m ? ngay tr??c n?m m¨¤ b?n d? ??nh l?a ch?n c¨® hi?u l?c. B?n c¨® th? l?y l?a ch?n b?ng c¨¢ch ?¨ªnh b?n tuy¨ºn b? ±¹¨¤o t? khai thu? thu nh?p n?u n?p kh?ng c¨® ??n xin gia h?n ho?c ±¹¨¤o ??n xin gia h?n th?i gian n?p t? khai. Trong ?¨® ph?i n¨®i r? th?ng tin sau ??y:
- B?n ?ang th?c hi?n vi?c ch?n l?a d?a theo ?o?n 475(f);
- N?m thu? ??u ti¨ºn m¨¤ l?a ch?n c¨® hi?u l?c ((t?c l¨¤ n?m thu? m¨¤ vi?c ch?n l?a k?p th?i ?ang ???c th?c hi?n); ±¹¨¤
- Giao d?ch ho?c kinh doan m¨¤ b?n mu?n ch?n.
N?u b?n l¨¤ ng??i ?¨®ng thu? m?i kh?ng b?t bu?c ph?i khai thu? cho n?m tr??c, b?n c¨® th? th?c hi?n l?a ch?n b?ng c¨¢ch ghi tuy¨ºn b? tr¨ºn ±¹¨¤o s? s¨¢ch ±¹¨¤ h? s? c?a m¨¬nh kh?ng qu¨¢ 2 th¨¢ng 15 ng¨¤y sau ng¨¤y ??u ti¨ºn k? t? n?m m¨¤ b?n d? ??nh cu?c l?a ch?n c?a b?n s? c¨® hi?u l?c. B?n ph?i ?¨ªnh k¨¨m m?t b?n sao c?a tuy¨ºn b? ±¹¨¤o t? khai thu? c?a b?n cho n?m ?¨®.
Tham kh?o H??ng d?n cho B?ng D (M?u 1040), L?i v?n ±¹¨¤ L? v?n (ti?ng Anh) ±¹¨¤ Quy tr¨¬nh thu? v? 99-17 (ti?ng Anh) PDF ?? bi?t th¨ºm th?ng tin v? c¨¢ch l?a ch?n t¨ªnh ?¨²ng th? gi¨¢. ?i?u quan tr?ng c?n l?u ? l¨¤ nh¨¬n chung c¨¢c l?a ch?n ?o?n 475 (f) sau kh?ng ???c ph¨¦p. Ng??i ?¨®ng thu? b? l? th?i h?n ch?n theo ?o?n 475(f) th??ng ph?i ??i ??n n?m thu? ti?p theo ±¹¨¤ th?c hi?n vi?c ch?n h?p l? cho n?m thu? ?¨®.
Sau khi th?c hi?n l?a ch?n, ph??ng ph¨¢p k? to¨¢n t¨ªnh ?¨²ng th? gi¨¢ l¨¤ ph??ng ph¨¢p duy nh?t ???c ph¨¦p ¨¢p d?ng ??i v?i ch?ng kho¨¢n c?a b?n trong n?m thu? m¨¤ l?a ch?n c¨® hi?u l?c. N?u ph??ng ph¨¢p k? to¨¢n ch?ng kho¨¢n tr??c ??y c?a b?n kh?ng ph?i l¨¤ ph??ng ph¨¢p t¨ªnh ?¨²ng th? gi¨¢, th¨¬ b?n ph?i thay ??i ph??ng ph¨¢p c?a m¨¬nh theo Quy tr¨¬nh thu? v? 2024-23 (ti?ng Anh) PDF, M?c 24.01, b?ng c¨¢ch g?i M?u 3115, ??n xin Thay ??i Ph??ng ph¨¢p k? to¨¢n (ti?ng Anh).
N?u b?n ?? th?c hi?n m?t l?a ch?n h?p l? theo m?c 475(f), c¨¢ch duy nh?t ?? ng?ng s? d?ng ph??ng ph¨¢p t¨ªnh to¨¢n theo gi¨¢ th? tr??ng cho ch?ng kho¨¢n l¨¤ n?p c? m?t tuy¨ºn b? th?ng b¨¢o h?y b? l?a ch?n theo Quy tr¨¬nh thu? v? 2024-23, M?c 24.02, ±¹¨¤ M?u 3115 ?? thay ??i ph??ng ph¨¢p k? to¨¢n ch?ng kho¨¢n c?a b?n t? ph??ng ph¨¢p t¨ªnh ?¨²ng th? gi¨¢ sang ph??ng ph¨¢p th?c hi?n. Theo Quy tr¨¬nh thu? v? 2023-24, M?c 24.02, tuy¨ºn b? th?ng b¨¢o ph?i ???c n?p tr??c ng¨¤y ??n h?n ban ??u (kh?ng bao g?m th?i gian gia h?n) c?a t? khai thu? cho n?m tr??c n?m m¨¤ b?n d? ??nh thu h?i c¨® hi?u l?c. Tuy¨ºn b? th?ng b¨¢o n¨¤y ph?i ???c ?¨ªnh k¨¨m v?i t? khai ?¨® ho?c, n?u c¨®, v?i y¨ºu c?u gia h?n th?i gian n?p t? khai ?¨®. Vi?c thu h?i mu?n th??ng kh?ng ???c ph¨¦p.
N?u b?n h?y b? l?a ch?n theo ?o?n 475(f) trong v¨°ng n?m n?m k? t? khi th?c hi?n l?a ch?n, b?n ph?i g?i tuy¨ºn b? th?ng b¨¢o nh? ???c m? t? ? tr¨ºn, nh?ng b?n ph?i g?i M?u 3115 theo quy tr¨¬nh thay ??i kh?ng t? ??ng c?a Quy tr¨¬nh thu? v? 2015-13 (ti?ng Anh) PDF (ng??i d¨´ng ph?i tr? ph¨ª). T??ng t?, n?u b?n th?c hi?n l?a ch?n theo ?o?n 475(f) trong v¨°ng n?m n?m k? t? khi h?y b? l?a ch?n theo ?o?n 475, b?n ph?i n?p tuy¨ºn b? l?a ch?n nh? ???c m? t? ? tr¨ºn, nh?ng b?n ph?i n?p M?u 3115 theo quy tr¨¬nh thay ??i kh?ng t? ??ng c?a Quy tr¨¬nh thu? v? 2015 -13 (y¨ºu c?u ph¨ª ng??i d¨´ng).